Download artikel og billeder: Klik her
Hoe kleiner het flesje, hoe minder frisdrank er wordt gedronken. Dat is de opvallende conclusie van een nieuwe studie van fritz-kola in samenwerking met onderzoeksbureau YouGov. Voor het eerst werd het zogenaamde portion size effect – het fenomeen waarbij kleinere porties leiden tot minder consumptie – ook duidelijk aangetoond bij frisdranken. De resultaten spreken voor zich: wie kiest voor kleine verpakkingen, drinkt gemiddeld bijna drie keer minder frisdrank dan wie grotere flessen koopt1.
Voor fritz-kola bevestigt het onderzoek wat het merk al jaren beweert: bewust consumeren begint bij het formaat van de fles. En die bewustwording is in België meer dan ooit nodig, want ons land voert al jaren de Europese ranglijst aan als het gaat om suikerhoudende drankjes. Ook voedingsdeskundige en voedingswetenschapper, Michaël Sels onderstreept de relevantie van het onderzoek: “Kleinere porties zijn een doeltreffend middel om suikerconsumptie te beperken – zonder in te boeten op smaak of plezier.”
groot verschil door klein formaat
De invloed van verpakkingsgrootte op consumptiegedrag is al langer onderwerp van discussie, maar dit onderzoek levert nu ook onmiskenbaar bewijs bij frisdrank. Uit de analyse van aankoopgedrag van huishoudens blijkt: hoe groter de fles, hoe meer er wordt geconsumeerd. Wie kleine flesjes koopt (tot 0,5 liter), drinkt gemiddeld 419 ml per dag. Bij middelgrote flessen (0,5 tot 1 liter) stijgt dat naar 831 ml – bijna het dubbele. Grote verpakkingen van meer dan 1 liter zorgen zelfs voor een gemiddelde dagelijkse consumptie van 1.249 ml – bijna drie keer zoveel.
Voor fritz-kola is de boodschap duidelijk. “Bewust consumeren begint bij de grootte van de fles,” zegt Pascal Fromme,Verantwoordelijke Duurzaamheid & Public Affairs bij fritz-kola GmbH. “Voor ons bij fritz-kola zijn kola’s, frisdranken en soortgelijke producten culturele producten voor volwassenen. Daarom bieden wij ze enkel aan in flesjes van 0,2, 0,33 en 0,5 liter. Ons doel is om met kleine verpakkingen bewuste momenten van genot te bevorderen en duurzamer consumptiegedrag te stimuleren.”
Opvallend is dat consumenten dit effect zelf bevestigen. Meer dan de helft van wie kleine flesjes koopt, zegt dat dit hen actief helpt om minder frisdrank te drinken. Redenen zijn onder andere: “Ik drink minder in één keer”, “Het helpt me om het te doseren” en “Het blijft verser.” Het gaat dus niet alleen om gedrag, maar ook om bewuste motivatie. Het effect blijkt bovendien consistent bij alle gezinssamenstellingen – van alleenstaanden tot koppels tot gezinnen. Kleinere verpakkingen geven mensen meer gevoel van controle op hun verbruik, wat psychologisch een belangrijke rol speelt in het tegengaan van overconsumptie.
één op de drie Vlaamse jongens drinkt dagelijks frisdrank
België is Europees kampioen in het drinken van suikerhoudende frisdranken. Volgens cijfers van de Europese Commissie drinkt maar liefst 24% van de Belgische volwassenen elke dag frisdrank – meer dan dubbel zo veel als het Europese gemiddelde van 9,1%. Malta (12,4%) en Duitsland (12,1%) volgen op ruime afstand op de tweede en derde plaats.
Bovendien begint de trend al vroeg. In Vlaanderen drinkt bijna een op de vier tieners dagelijks frisdrank. Bij jongens loopt dat op tot één op drie – enkel in Bulgarije is dat cijfer nog hoger. Overconsumptie is dus geen toeval, maar een gewoonte die zich al op jonge leeftijd vormt en zich voortzet tot in de volwassenheid.
“We maken ons al jaren zorgen over de hoge frisdrankconsumptie in België, vooral bij jongeren,” zegt Michaël Sels, voedingsdeskundige en voedingswetenschapper. “Het idee dat kleinere porties echt helpen om minder te drinken, is geen buikgevoel, maar een wetenschappelijk feit. Ik ben blij dat een merk als fritz-kola dit serieus neemt en bijdraagt aan die bewustwording.”
Hoewel in de meeste Europese landen het frisdrankverbruik licht daalt, scoort België nog steeds hoog. Dit heeft veel te maken met een markt die zich richt op grotere porties, frequente promoties en weinig stimulansen om matig te consumeren. fritz-kola kiest bewust voor een andere aanpak: met kleinere flesjes en een duidelijke focus op bewuste consumptie wil het merk laten zien dat er een andere manier is – lekker, eerlijk en met mate.
Michaël Sels:“Minder drinken begint met minder inschenken"
De resultaten van het onderzoek sluiten aan bij wat voedingswetenschappers al jaren zeggen: kleinere porties zijn effectief om overconsumptie tegen te gaan. Voedingsdeskundige en voedingswetenschapper, Michaël Sels benadrukt het belang van dergelijke initiatieven, zeker in een markt die vaak het tegenovergestelde aanmoedigt.
"Als je kleinere hoeveelheden koopt, drink je automatisch minder. Het is geen rocket science, maar het werkt. Portiegrootte is een van de meest onderschatte factoren in ons eetgedrag. Daarom is het zo waardevol dat fritz-kola zich hierop richt. Niet met betuttelende boodschappen, maar met slimme keuzes die het voor consumenten gemakkelijker maken om de controle te behouden. In plaats van weer een gezondheidslabel krijg je een duidelijke keuze voorgeschoteld: koop wat je echt wilt drinken, niet wat je gedachteloos inschenkt. In een tijd waarin obesitas en diabetes toenemen, is dit relevanter dan ooit." Sels roept ook andere merken op om deze verantwoordelijkheid te nemen. “Als gezondheidssector vragen we al jaren om dit soort gedragsstimulansen. Dat een frisdrankmerk dit nu zelf op zich neemt, verdient aandacht – en navolging.”
---
1 Het onderzoek is uitgevoerd door YouGov in opdracht van fritz-kola. De gegevens zijn gebaseerd op aankoopgegevens van huishoudens uit het Duitse YouGov Shopper Panel FMCG CP+ Methodologische aanpak: uitbreidbaarheidsmodel, gegevensbasis MAT juni 2024. De portiegrootte werd op basis van het volume van de verpakking in drie categorieën onderverdeeld:
- Klein: deze categorie omvat alle verpakkingen met een volume tot en met 500 ml.
- Medium: deze categorie omvat verpakkingen met een volume van 501 ml tot 1000 ml.
- Groot: deze categorie omvat verpakkingen met een volume van meer dan 1000 ml.
Het dagelijks verbruik werd berekend door de hoeveelheid van een product die op een bepaalde winkeldag werd gekocht, te delen door het aantal dagen tot de volgende aankoop door hetzelfde huishouden. Deze berekening is gebaseerd op de veronderstelling dat de voorraad van het product daadwerkelijk werd verbruikt en dat daarom een nieuwe aankoop noodzakelijk was. Zo kan het gemiddelde dagelijkse verbruik van het product door het huishouden worden gescha